Classical Poetry Misc
.
Rudaki (858 – 941): This World 
.
.
O my valuable, o my gloomy friend!
O my fellow whose cries have no end!
.
The gone is gone, the becoming you can’t explain!
The past is past! Obstinate, why do you complain?
.
Would you want to set- this world straight?
Child, some ailment is carved in its core slate!
.
Your drunkard thread will not be retained!
Cry not out loud, it cannot be sustained!
.
Go cry till the end of times, if you wish!
You can’t return to life, a lifeless fish!
.
Your life will get harder, and harder-
If you complain for every blunder!
.
A bane awaits your heart, if you look,
at its every desire, at its every hook!
.
Defeat the army of gloom, assailing your heart,
with the power of wine, you carry in your cart!
.
Greatness and wisdom only come to you-
with the perils and pain you stroll through!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
Rudaki is widely considered the father of Persian poetry. Most accounts report him as blind by birth. A good number of his poems has survived to date.
***&***
.
In Persian:
.
ای آن که غمگنی و سزاواری
وندر نهان سرشک همی باری
رفت آن که رفت و آمد آنک آمد
بود آن که بود، خیره چه غمداری؟
هموار کرد خواهی گیتی را؟
گیتی‌ست، کی پذیرد همواری
مستی مکن، که ننگرد او مستی
زاری مکن، که نشنود او زاری
شو، تا قیامت آید، زاری کن
کی رفته را به زاری باز آری؟
آزار بیش بینی زین گردون
گر تو به هر بهانه بیازاری
گویی گماشته‌ست بلایی او
بر هر که تو دل بر او بگماری
تا بشکنی سپاه غمان بر دل
آن به که می بیاری و بگساری
اندر بلای سخت پدید آید
فضل و بزرگمردی و سالاری
.

 
.
Baba Taher (circa 1000): Left to be endured…
.
.
Beloved, you know me in flesh and soul-
Ailing I stroll, nothing makes me whole!
.
You know what I show, also what I hide;
Only you can heal- all the bane I bide!
.
In perilous tides, I could sight your height;
No artist defies your matchless sleight!
.
Madness, a mystery of your secret thread-
For whoever longs- for your playful tread!
.
This innate longing- grew in my heart,
Without a tutor, guiding map, or chart!
.
Oh, the spread- of your longing and pain-
shall repair my soul, this deserted plain!
.
Wish for the friends, observing your thought-
Never letting go, neither day, nor night!
.
All at once three pains invaded my canvass-
Captivity, loneliness, and your absence!
.
Captivity, loneliness, both can be cured-
Your absence, alas, is left to be endured!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
.
نگارینو دل و جانم ته دانی
همه پیدا و پنهانم ته دانی
نمی دونم که این درد از که دیرم
همی دونم که درمانم ته دانی
بلا رمزی ز بالای ته باشه
جنون سری ز سودای ته باشه
بصورت آفرنم این جهان بین
که پنهان در تماشای ته باشه
غم عشق ته مادرزاد دیرم
نه از آموزی استاد دیرم
خوش اون بار که از جمله غم ته
خراب آباد دل آباد دیرم
خوشا آنون که سودای ته دیره
که سر پیوسته در پای ته دیره
به دل دیرم تمنای کسانی
که اندر دل تمنای ته دیره
سه غم آمد بجانم هر سه یکبار
غریبی و اسیری و غم یار
ﻏﺮﻳﺒﯽ ﻭ ﺍﺳﻴﺮﯼ ﭼﺎﺭﻩ ﺩﻳﺮﻩ
ﻏﻢ ﻳﺎﺭ ﻭ ﻏﻢ ﻳﺎﺭ ﻭ ﻏﻢ ﻳﺎﺭ
.

Omar Khayyam (1048 - 1131): From Shapeless Clay 


In the potter's shop, I heard the vases say: 
"A master made us from  shapeless clay. 

Then, in countless hands, we're held on the way; 
Tranquil they drank, till Fate broke their tray." 




Translation: Maryam Dilmaghani. 
.
***&***
.
In Persian:
.
در کارگه کوزه‌گری رفتم دوش
دیدم دو هزار کوزه گویا و خموش
ناگاه یکی کوزه برآورد خروش
کو کوزه‌گر و کوزه‌خر و کوزه فروش
 
.
  
.
Saadi Shirazi (circa 1210): I step with my heart
.
.
Sighting The Beloved, your rest flies away,
Don’t expect escape, captured in this tray!
 
With only your thought, I was mad and blind,
Curtains pulled away, spellbound is my mind!
 
If in my whole life, one day’s spent with thee,
This is my harvest, the rest sinks in the sea!
 
Looking for The Beloved, I step with my heart;
Strolling on feet, the journey ends at the start!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
.
هر که دلارام دید از دلش آرام رفت
چشم ندارد خلاص هر که در این دام رفت
یاد تو می‌رفت و ما عاشق و بی‌دل بدیم
پرده برانداختی کار به اتمام رفت
گر به همه عمر خویش با تو برآرم دمی
حاصل عمر آن دمست باقی ایام رفت
ما قدم از سر کنیم در طلب دوستان
راه به جایی نبرد هر که به اقدام رفت
 
.
.
Ebn-e Yamin (1285 – 1368): Knowledge and Oblivion
.
.
The person who knows, who's aware he knows–
Rides his flying horse, to the roof of the skies!
 
With the lad who knows, unaware that he knows–
Rush to wake him up, help him open his eyes!

The one who knows not, and knows he knows not–
Drags his limping mule, across the lows and highs!
 
But whoever knows not, oblivious to his gaps–
He will remain as dull, until the day he dies!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
آن کس که بداند و بداند که بداند
اسب خرد از گنبد گردون بجهاند
آن کس که بداند و نداند که بداند
آگاه نمایید که بس خفته نماند
آن کس که نداند و بداند که نداند
لنگان خرک خویش به منزل برساند
آن کس که نداند و نداند که نداند
در جهل مرکب ابدالدهر بماند
.
  
.
Majzoub Alishah (circa 1778): The canebrake
.
.
One night a wild-fire, descended in a canebrake,
Faded, like a rain of tears, landing in a lake.
.
The flames went by their lives, in a rave,
And every cane became, a candle on a grave.
.
A cane asked the flames, what is this fret?
Of this glare and flare, tell me what is meant!
.
Told fire: “Look close, and you’ll see my aim,
This raging ocean, sinks senseless claims!
.
Told me you are a cane, in the limping’s hands,
Yet, bound deep inside, to your dusts and sands!
.
True men look around, see the pain and cry,
Shouting without a pain, brings fire nigh!”
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
.
یک شب آتش در نیستانی فتاد
سوخت چون اشکی که بر جانی فتاد
شعله تا سرگرم کار خویش شد
هر نیی شمع مزار خویش شد
نی به آتش گفت: کاین آشوب چیست؟
مر ترا زین سوختن مطلوب چیست؟
گفت آتش بی سبب نفروختم
دعوی بی‌معنی ات را سوختم
زان که می‌گفتی نیم با صد نُمود
همچنان در بند خود بودی که بود
مرد را دردی اگر باشد خوش است
درد بی دردی علاجش آتش است
.
  
.
Tabib Esfahani (circa 1770):  The Trove Inside
.
.
Her longing settles- in my trove inside,
With the grace and poise of a charming bride!
.
Behind the carriage, I cry and weep,
Hoping the train- sinking in the deep!
.
Yet behind her veil, I stroll slow-
Never let the dusts- hazing her glow!
.
My heart a feral bird, you throw stone-
It will fly away without groan and moan!
.
O My heart! Land in the feast of love-
where kinghood is beneath, poverty above!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
.
 
غمش در نهان‌خانهٔ دل نشیند
به نازی که لیلی به محمل نشیند
به دنبال محمل چنان زار گریم
که از گریه‌ام ناقه در گل نشیند
پی ناقه‌اش رفتم آهسته
، ترسم غباری به دامان محمل نشيند
مرنجان دلم را که این مرغ وحشی
ز بامی که برخاست مشکل نشیند
به‌نازم به بزم محبّت که آنجا
گدایی به شاهی مقابل نشیند
.