.
Hafez (1325 – 1389): All souls dance with her...

I complained to the gust, of her tangled braid;
Responded to me: “Didn’t you know the trade?!”

“All souls dance with her, in this green glade;
If you're a contender, brave the windy raid!”
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

ديشب گله زلفش با باد همی‌کردم 
گفتا غلطی بگذر زين فکرت سودايی

صد باد صبا اين جا با سلسله می‌رقصند
اين است حريف ای دل تا باد نپيمايی

.

 
.
Hafez (1325 – 1389): The blues of the sky

The blues of the sky have turned my heart red!
Hand me a glass of wine, my soul’s enough bled...

Hafez, listen up now! The good news is spread:
“Joys are coming your way, your sorrow has fled!”
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

زین دایره مینا خونین جگرم می ده
تا حل کنم این مشکل در ساغر مینایی

حافظ شب هجران شد بوی خوش وصل آمد
شادیت مبارک باد ای عاشق شیدایی

.
.
Hafez (1325 – 1389): Mindful of the deprived...

Be truthful and just, or vet others no more!
The entitled rectors, must be shown to the door!

The powerful is not- mindful of the deprived;
May they trail down, where virtues have dived!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

نقدها را بود آیا که عیاری گیرند
تا همه صومعه داران پی کاری گیرند

حافظ ابنای زمان را غم مسکینان نیست 
زین میان گر بتوان به که کناری گیرند

.
.
Hafez (1325 – 1389): In spite of my wounds...

No matter your game, I move my pawn forth;
In chessboard of the free, king forgoes its worth!

God, what a contentment! What a mighty relief!
In spite of my wounds, I neither whine nor grief!

Only genuine hands, reach to the vintner’s shelf;
Your access is denied, if you have sold yourself!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

تا چه بازی رخ نماید بیدقی خواهیم راند 
عرصهٔ شطرنج رندان را مجال شاه نیست

این چه استغناست یا رب؛ وین چه قادر حکمت است؟
کاین همه زخم نهان هست و مجال آه نیست

بر در میخانه رفتن کار یک‌رنگان بُوَد 
خودفروشان را به کویِ مِی فروشان راه نیست

.
.
Hafez (1325 – 1389): The ills of fate

Asked “if I long for- the embrace of the adored”;
Said “desire soars high, low lies what I afford!”

Hafez, certainly owns- a trove of words,
But, the ills of Fate have silenced his cords!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

گفت مگر ز لعل من بوسه نداری آرزو 
مردم از اين هوس ولی قدرت و اختيار کو

حافظ اگر چه در سخن خازن گنج حکمت است
از غم روزگار دون طبع سخن گزار کو 

.
.
Hafez (1325 – 1389): Caught in the mire

Like a blooming bud, in every heart-beat,
I tear apart my gown, from neckline to feet!

Roses must have seen your fine silhouette–
to wide-open in mass, seductive, in a fret!

Difficult to conceive life, with such a desire!
Easily, however, you caught me in the mire!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani
.
.
***&***
.
In Persian:

چو گل هر دم به بویت جامه در تن 
کنم چاک از گریبان تا به دامن

تنت را دید گل گویی که در باغ 
چو مستان جامه را بدرید بر تن

من از دست غمت مشکل برم جان 
ولی دل را تو آسان بردی از من
.
.
Hafez (1325 – 1389): The Angels Know Nil

I take with myself, the thought of you– to the grave.
From your image, my dust will rise up, in a wave!

The angels know nil– of my love and its  pain;
Who is to take a grail, hose my thirsty remain?

Bury me, my friends, with a glass of fine wine,–
And I walk the judgment day, fearless to the shrine!

Come to my visit, as the vintner– said last night:
Take life as it comes, with Fate– you shan't fight!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

خیال خال تو با خود به خاک خواهم برد
که تا ز خال تو خاکم شود عبیرآمیز

فرشته عشق نداند که چیست ای ساقی
بخواه جام و گلابی به خاک آدم ریز

پیاله بر کفنم بند تا سحرگه حشر
به می ز دل ببرم هول روز رستاخیز

بیا که هاتف میخانه دوش با من گفت
که در مقام رضا باش و از قضا مگریز

.

 
.
Hafez (1325 – 1389): Lovers! Be greedy!

My heart and I agree, I shall drink and feast;
No good can be achieved– by a deceitful priest!

If all this world unites, holding me in disdain,
I choose the path of love, doing what God ordains!

Lovers! Be greedy, for the Almighty’s pardon,
He absolves your sins, hosts you in his Garden!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

اگر به باده مشکین دلم کشد شاید 
که بوی خیر ز زهد ریا نمی‌آید

جهانیان همه گر منع من کنند از عشق 
من آن کنم که خداوندگار فرماید

طمع ز فیض کرامت مبر که خلق کریم 
گنه ببخشد و بر عاشقان ببخشاید

.
.
Hafez (1325 – 1389): Her Image Drowns...

Is there any wine to match- the finesse of your thought?
I've made round of the bars, discarding all they brought!

Without you around, a heavenly ferment–
is no more to me, than the spear of torment!

Alas, the beloved is gone, my tears are falling down.
In running water her face appears, to quickly drown!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

ما را ز خیال تو چه پروای شراب است؟ 
خُم گو سر خود گیر که خُمخانه خراب است

گر خمر بهشت است بریزید که بی دوست 
هر شربت عذبم که دهی عین عذاب است

افسوس که شد دلبر و در دیده‌ی گریان 
تحریر خیال خط او، نقش بر آب است

.
.
Hafez (1325 – 1389): Forgo the Pretense!

Claiming the throne, conceited and vain?!
Where is your resource- to keep it sustained?!

Such heights of valor are not yours to attain!
Forgo the pretense, just candor is retained!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

تکیه بر جای بزرگان نتوان زد به گزاف
مگر اسباب بزرگی همه آماده کنی

خاطرت کی رقم فیض پذیرد هیهات
مگر از نقش پراگنده ورق ساده کنی

.

.
Hafez (1325 – 1389): You, by my side

When thousands of foes, for my ruin plot–
If You're by my side, I'll then fear them not!

I'll live with this yearning, unison my prize–
Or my time's spent– in the fear of demise!


Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

هزار دشنم ار می کنند قصد هلاک
گرم تو دوستی زدشمنان چه دارم باک
 
مرا امید وصل تو زنده می دارد
وگرنه هر دمم از هجر توست بیم هلاک
.

 
.
Hafez (1325 – 1389): Science and Verse
 
Seek the omens of light from the phoenix nest,
The bats and the crows are prophets of pest!
 
Hafez perfect yourself, in both science and verse;
with whom devoid of them you shall never converse!
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
دولت از مرغ همایون طلب و سایه او
زان که با زاغ و زغن شهپر دولت نبود
 
حافظا علم و ادب ورز که در مجلس شاه
هر که را نیست ادب لایق صحبت نبود
 
.
  
.
Hafez (1325 – 1389): At your gate
 
Beloved is with me, why should I give way to greed?
From both world’s offerings, this fortune is all I need!
 
God, keep me at your gate, send me not to paradise!
Let’s watching your gait, remain my only deed!
 
Hafez knows it’s unfair, to whinge over his share.
His lot is in excess, a clear talent and poetry you read!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
یار با ماست چه حاجت که زیادت طلبیم
دولت صحبت آن مونس جان ما را بس
 
از در خویش خدا را به بهشتم مفرست
که سر کوی تو از کون و مکان ما را بس
 
حافظ از مشرب قسمت گله ناانصافیست
طبع چون آب و غزل‌های روان ما را بس
.
  
  
.
Hafez (1325 – 1389): All from the Beloved
 
Beloved inflicted the pain, may he heal, as well!
My heart is spent, the life gone in ordeal, as well!
 
Have you ever heard of “Better than Beauty”?
Beloved is it, and more than all you feel, as well!
 
Let's remember the one who aimed for my death,
and broke all the rules, the sacred deal, as well!
 
O Friends, listen to my words, I can only hint!
Take good note of the tale, keep its seal, as well!
 
The fortunate times of closeness now behind,
till the fated end of longing, I will kneel, as well!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
.
دردم از یار است و درمان نیز هم
دل فدای او شد و جان نیز هم
 
این که می‌گویند آن خوشتر ز حسن
یار ما این دارد و آن نیز هم
 
یاد باد آن کو به قصد خون ما
عهد را بشکست و پیمان نیز هم
 
دوستان در پرده می‌گویم سخن
گفته خواهد شد به دستان نیز هم
 
چون سر آمد دولت شب‌های وصل
بگذرد ایام هجران نیز هم
 
.
  
  
.
Hafez (1325 – 1389): The Beloved Knows How
 
  
Not all who blush can trap a heart with a bait.
Not all who make a mirror are Alexander the Great!

Not all who wear a crown and mount on the saddle,
are meant to lead the flock, can keep up its gait!

O Friend, don’t be bought or sold, just like all others.
The Beloved knows well how to reward your rate!

I serve only those willful and free, without a plaint.
In poverty they sit, aloud they recite alchemy of fate!

Loyalty and justice are prized arts to learn.
Since everyone knows injustice, rage and hate!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
نه هر که چهره برافروخت دلبری داند
نه هر که آینه سازد سکندری داند
 
نه هر که طرف کله کج نهاد و تند نشست
کلاه داری و آیین سروری داند
 
تو بندگی چو گدایان به شرط مزد مکن
که دوست خود روش بنده پروری داند
 
غلام همت آن رند عافیت سوزم
که در گداصفتی کیمیاگری داند
 
وفا و عهد نکو باشد ار بیاموزی
وگرنه هر که تو بینی ستمگری داند
 
.
  
 .
Hafez (1325 – 1389): Oblivious, you stand
 
Oblivious you stand. Walk the way till you know! 
Never crossed the fence, you can't lead the flow!
 
Be a true seeker; give up the rusty self, be bold!
Fade in the alchemy of love, and turn into gold!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
ای بی‌خبر بکوش که صاحب خبر شوی
تا راهرو نباشی کی راهبر شوی
 
دست از مس وجود چو مردان ره بشوی
تا کیمیای عشق بیابی و زر شوی
 
.
.
Hafez (1325 – 1389): Fear not the thorns!
 
O My Soul, in the lane of love, why don’t you stroll again?
You have all it takes, don’t let days end in vain!
 
The mallet of fate in your hand, why not hitting the ball?
Under the lucky star, the shots are yours to call!
 
This ruby blood that flows in your heart,
can earn you the beloved, don’t let her depart!
 
You’ll never breathe, in the charm of the rose,
If for the fear of thorns, you do not reach close!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
ای دل! به کوی عشق گذاری نمی‌کنی
اسباب جمع داری و کاری نمی‌کنی
 
چوگانِ حکم در کف و گویی نمی‌زنی
بازِ ظفر به دست و شکاری نمی‌کنی
 
این خون که موج می‌زند اندر جگر تو را
در کار رنگ و بوی نگاری نمی‌کنی

ترسم کز این چمن نبری آستین گل
کز گلشنش تحمل خاری نمی‌کنی
 
.
  
Hafez (1325 - 1389): Commanding the stars... 

I am an errant, drifting round the bars. 
Drunkard I soar, commanding the stars! 

Abstinence, restraint were never my game; 
These wasted fellows can’t earn my blame! 

At last, I am jaded- of drinking in hiding! 
Hafez wants his lute, this secret is to sing! 
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
گدای میکده‌ام لیک وقت مستی بین
که ناز بر فلک و حکم بر ستاره کنم
 
مرا که نیست ره و رسم لقمه پرهیزی
چرا ملامت رند شرابخواره کنم
 
ز باده خوردن پنهان ملول شد حافظ
به بانگ بربط و نی رازش آشکاره کنم
.
  
.
Hafez (1325 – 1389): All but your light

Fragrant flowers, aided by the breeze, have invaded the glade.
Without the beloved, all throttles my heart! God, stop this raid!

The candle writhes with grace; your vision’s pushed to the shade.
Furious I rise, and take up the blade: all but your light shall fade!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

 
حسن فروشی گلم نیست تحمل ای صبا
دست زدم به خون دل بهر خدا نگار کو
 
شمع سحرگهی اگر لاف ز عارض تو زد
خصم زبان دراز شد خنجر آبدار کو
 
.

 
.
Hafez (1325 – 1389): Raiding my hermit tent...

Beloved! Without your sight, flowers have no scent!
Dearest! Without your light, the poplars are- all bent!

Your thought is the only cure, when all else is spent.
Your image leaves me not, raiding my hermit tent...
.
.
.
Translation Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

ساقی چمن گل را بی روی تو رنگی نیست
شمشاد خرامان کن تا باغ بیارایی

ای درد توام درمان در بستر ناکامی
و ای یاد توام مونس در گوشه تنهایی

.
.
Hafez (1325 – 1389): My flood of tears
 
I fear my flood of tears shatters down this shield.
And, the secret I guard, to the world, is revealed.
 
I have heard that stone turns to gem with patience.
Sure, once hosed with blood the broken hearts yield.
 
I shall pace to the vintner, weeping and plaintiff.
My peace may then restore, my heart may be healed.
 
From every corner, I have let fly the birds of prayer.
I hope among them all, one lands down far afield!
 
From the alchemy of your love, pearly is my face.
Only through your grace, gold buds in the hayfield.
 
I am most bemused by the rival’s conceit.
God, don't let the lowly, stand high, be heeled!
 
Aside the air of flair, a thousand virtues weighs!
Without the merits, to ignorants you appealed!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
ترسم که اشک در غم ما پرده‌در شود
وین راز سر به مهر به عالم سمر شود
 
گویند سنگ لعل شود در مقام صبر
آری شود ولیک به خون جگر شود
 
خواهم شدن به میکده گریان و دادخواه
کز دست غم خلاص من آن جا مگر شود
 
از هر کرانه تیر دعا کرده‌ام روان
باشد کز آن میانه یکی کارگر شود
 
از کیمیای مهر تو زر گشت روی من
آری به یمن لطف شما خاک زر شود
 
در تنگنای حیرتم از نخوت رقیب
یا رب مباد آن که گدا معتبر شود
 
بس نکته غیر حسن بباید که تا کسی
مقبول طبع مردم صاحب نظر شود
 
.
  
.
Hafez (1325 – 1389): In the Circle of Fate

A dot in the circle of fate, I won’t venture outside!
To all your biddings, to your thought, I subside!

For myself I care no more! Command me, I abide!
Selfishness in this path, is as corrupt as pride!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
در دایره قسمت ما نقطه تسلیمیم
لطف آن چه تو اندیشی حکم آن چه تو فرمایی
 
فکر خود و رای خود در عالم رندی نیست
کفر است در این مذهب خودبینی و خودرایی
 
.
 
.
Hafez (1325 – 1389): Not my way
 
I have expected support from the friends.
I was very wrong, my beliefs are to amend!
 
I wished for a tree blooming with love,
So I threw the seeds, all across the bend!
 
Your eyes may have said war,
I falsely read peace in the way you wend!
 
From all the events, I had no complaint.
And I crossed no line, not my way to offend!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
ما ز یاران چشم یاری داشتیم
خود غلط بود آن چه ما پنداشتیم
 
تا درخت دوستی بر کی دهد
حالیا رفتیم و تخمی کاشتیم
 
شیوه چشمت فریب جنگ داشت
ما غلط کردیم و صلح انگاشتیم
 
 
نکته‌ها رفت و شکایت کس نکرد
جانب حرمت فرونگذاشتیم
 
.
.
Hafez (1325 – 1389): The Hermit
 
Don't invite the hermit to see the sight and scene!
Next to the Beloved's, no garden seems green!
 
Long gone when I asked, favours from fishers.
The pearl in my hand, no need for what they glean!
 
O Wooer, go away, we shall never speak!
In presence of the friend, on foes I won’t lean!
 
Hafez, you can stop! Your art brightly gleams!
On such contenders don’t waste time and mean!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
خلوت گزیده را به تماشا چه حاجت است
چون کوی دوست هست به صحرا چه حاجت است
 
 
آن شد که بار منت ملاح بردمی
گوهر چو دست داد به دریا چه حاجت است
 
ای مدعی برو که مرا با تو کار نیست
احباب حاضرند به اعدا چه حاجت است
 
حافظ تو ختم کن که هنر خود عیان شود
با مدعی نزاع و محاکا چه حاجت است
.
.
Hafez (1325 – 1389): Not all the trees
 
Your heart sees the concealed, you hold the crystal grail.
Do not disturb your soul, for the rocks, sunk in the sail!

Don’t let the lowly folk, enter the trove inside.
Only allow the ones, who weigh it high in the scale!

Not all the trees, stand to defeat, the spite of the fall.
I admire the pines, whose greenness won’t fail!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
دلی که غیب نمای است و جام جم دارد
ز خاتمی که دمی گم شود چه غم دارد
 
به خط و خال گدایان مده خزینه دل
به دست شاهوشی ده که محترم دارد
 
نه هر درخت تحمل کند جفای خزان
غلام همت سروم که این قدم دارد
.
  
.
Hafez (1325 – 1389): In the path of Love
 
In this town, to my heart, all beauties fall short.
My sole desire is the departure, I implore my sort!
 
Where is someone apt, to feast and drink with?
Is there another soul to befriend and court?
 
O Gardner, you show no concern for the fall.
Soon it will arrive, hits the buds you assort!
 
The fate hunts like a thief, never goes to sleep.
Wait till it wakes you, to the sound of mort!
 
This glass of wine dams the raid of pain.
Or the flood of tears throws me off the port!
 
In the path of Love, many archers lurk.
Yet, step in aware, and they have no resort!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
نیست در شهر نگاری که دل ما ببرد
بختم ار یار شود رختم از این جا ببرد
 
کو حریفی کش سرمست که پیش کرمش
عاشق سوخته دل نام تمنا ببرد
 
باغبانا ز خزان بی‌خبرت می‌بینم
آه از آن روز که بادت گل رعنا ببرد
 
رهزن دهر نخفته‌ست مشو ایمن از او
اگر امروز نبرده‌ست که فردا ببرد

جام مینایی می سد ره تنگ دلیست
منه از دست که سیل غمت از جا ببرد
 
راه عشق ار چه کمینگاه کمانداران است
هر که دانسته رود صرفه ز اعدا ببرد
.
  
.
Hafez (1325 – 1389): This World
 
O Heart, hold on to this bench and sip on your wine.
From the wealth of Earth, give me more, I decline!
 
This world empowers but the worthless swine.
You are learned and just, these crimes are thine!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
.
 
به صدر مصطبه بنشین و ساغر می‌نوش
که این قدر ز جهان کسب مال و جاهت بس
 
فلک به مردم نادان دهد زمام مراد
تو اهل فضلی و دانش همین گناهت بس
 
.
  
.
Hafez (1325 – 1389): Not on Feet!
 
I breathe in this longing, it's been a lifetime.
Flouting the falsehood, the cant of the slime.
 
This peace is not earned by a mighty army.
On this regal throne, not on feet, I climb!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
عمریست تا به راه غمت رو نهاده‌ایم
روی و ریای خلق به یک سو نهاده‌ایم
 
ما ملک عافیت نه به لشکر گرفته‌ایم
ما تخت سلطنت نه به بازو نهاده‌ایم
.