.
Rumi (1207 – 1273): Beloved, what you please...
.
.
Beloved kept the door closed on my endless pleas.
Beloved wanted a broken heart, and I on my knees.
.
.
So now, I wring my heart, I kneel down with ease:
“Beloved! My pleasure to do what you please!”
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

بر من درِ وصل بسته می‌دارد دوست
دل را به عنا شکسته می‌خواهد دوست

زین پس من و دل شکستگی بر در او
چون دوست، دل شکسته می‌دارد دوست

.
.
Rumi (1207 – 1273): To Address You, Beloved!
.
.
To address you, Beloved, shall I resort to word?
What's it but a thorny wall, redundant and slurred?
.
.
I overrule the tongue, the words and the sound!
Beyond all the three, I’ll establish our bond!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
 
حرف چه بود تا تو اندیشی از آن
حرف چه بود خار دیوار رزان
 
حرف و صوت و گفت را بر هم زنم
تا که بی این هر سه با تو دم زنم
 
.
.
Rumi (1207 – 1273): Melt me then in flames!
.
.
Beloved accept me! My bidding's soul and life!
Exalt me to your heights, beyond this world's strife!
.
.
A pastime soothes me, when you stand far away?
Then, melt me in flames, take it out of my clay!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
***&***
.
In Persian:
 
ای دوست قبولم کن و جانم بستان
مستم کن و از هر دو جهانم بستان
 
با هرچه دلم قرار گیرد بیتو
آتش به من اندر زن و آنم بستان
.
.
Rumi (1207 – 1273): I won’t repine...
.
.
Admonished, I tramp with a long line of blame;
Seamy drinker, feisty and jolly decorate my name!
.
Beloved! In this ride, your shrine was my aim;
Yearning for you, I won’t repine– over the shame!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
.
بر ما رقم خطا پرستی همه هست
بدنامی و عشق و شور و مستی همه هست
 
ای دوست چو از میانه مقصود توئی
جای گله نیست چون تو هستی همه هست
.
.
Rumi (1207 – 1273): Beneath the veil of void
.
Behest the gnosis that makes you ascend.
Unfold it before– your life comes to an end!

The pandering shimmers– are all to avoid.
Behest what stands beneath the veil of void!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

علمی که ترا گره گشاید بطلب
زان پیش که از تو جان برآید بطلب

آن نیست که هست مینماید بگذار
آن هست که نیست مینماید به طلب

.
.
Rumi (1207 – 1273): Wake! 

Wake! Only in this zephyr you can confide!
Wake! What you plead now– shall betide!

Thwart this wide-world, every soul is tried;
Wake! You're at the gate- prayer is replied!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

این باد سحر محرم رازست مخسب
هنگام تفرع و نیاز است مخسب

بر خلق دو کون از ازل تا به ابد
این در که نبسته است باز است مخسب

.
.
Rumi (1207 – 1273): The fate strains you...
.

If you search for your soul, your self is to flee.
Do not ever coast, thrust your raft in the sea!

The fate strains your heart, you meekly relent;
Take the wheel in your hands, ride over its bent!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

گر در طلب خودی ز خود بیرون آ
جو را بگذار و جانب جیحون آ

چون گاو چه میکشی تو بار گردون
چرخی بزن و بر سر این گردون آ 

.

.
Rumi (1207 – 1273): Become the seer...
.
A full moon, neither in the zenith nor in the abyss!
The Beloved was in my heart; when did I go amiss?

Heard: “Don’t ask when, don’t ask where! Hiss!
Become, You, the seer! This world is all His Bliss!”
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

ماهی که نه زیر و نی به بالاست کجاست
جانی که نه بی‌ما و نه با ماست کجاست

اینجا آنجا مگو بگو راست کجاست
عالم همه اوست آنکه بیناست کجاست

.

 
.
Rumi (1207 – 1273): When you invade a soul...
.
.
You tread like a god when you invade a soul!
You twinkle like a star, atop the Sinai pole!
 
You are a lantern when you step in, at night;
Day returns to my cell, you’re made of light!
 
You are alike wine, in the feasts you attend;
You spread delight, with the vibes you send!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
صفت خدای داری ، چو به سینه‌ای درآیی
لمعان طور سینا، تو ز سینه وانمایی
 
صفت چراغ داری ، چو به خانه شب درآیی
همه خانه نور گیرد ، ز فروغ روشنایی
 
صفت شراب داری ، تو به مجلسی که باشی
دو هزار شور و فتنه ، فکنی ز خوش لقایی
.

Rumi (1207 – 1273): All Yours, to detain!
.
.
You, the life and the world, the rest of Earth is vain!
You, the endless treasure! Who counts loss and gain?
My sustenance, my breath! My wine in times of pain!
Stranded alone, the turn of stars drags me in the bane!
.
.
I cut my ties- with them all, and I tore up the chain;
In hiding no more; yet unseen I stroll- amid the plain...
I desire no mate, your love has earned its reign!
I gave up baits and preys; now All Yours to detain!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
*****&*****
.
In Persian:
 
تو مرا جان و جهانی چه کنم جان و جهان را
تو مرا گنج روانی چه کنم سود و زیان را
نفسی یار شرابم نفسی یار کبابم
چو در این دور خرابم چه کنم دور زمان را
 
ز همه خلق رمیدم ز همه بازرهیدم
نه نهانم نه بدیدم چه کنم کون و مکان را
ز وصال تو خمارم سر مخلوق ندارم
چو تو را صید و شکارم چه کنم تیر و کمان را
.
.
Rumi (1207 – 1273): Nothing distracts...
.
.
In love and impatient, who’s more wretched than me?
This longing is an ailment, with no cure, not a remedy!
.
.
From this ache, nothing distracts me, I'm wasting away.
My true love persists, if you are faithful, or you betray!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
.
بیچاره‌تر از عاشق بیصبر کجاست
کاین عشق گرفتاری بی‌هیچ دواست
.
درمان غم عشق نه صبر و نه ریاست
در عشق حقیقی نه وفا و نه جفاست
.
.
Rumi (1207 – 1273): Pull away...

Not a pious to sit– and pray all night;
Likewise, of drinking, I levy no delight!

If prospect’s bleak, you’ll give in to fright,
I have nothing to fear, at this peak of plight!

I dread Hell no more, for Heaven I won’t fight;
Pull away these shades, I long for your sight!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***

In Persian:

زهدی نه که در کنج مناجات نشينيم 
وجدی نه که بر گرد خرابات برآييم

ترسيدن ما چونکه هم از بيم بلا بود 
اکنون ز چه ترسيم که در عين بلاييم

ما را نه غم دوزخ و نه حرص بهشت است 
بردار ز رخ پرده که مشتاق لقاييم

.
.
Rumi (1207 – 1273): Rejoining You…

I burned in your fire, sans a whiff of smoke!
I teared on the flames, the burn did not soak!

With many a wand I hit my heart, off the yoke,
But, only the cord– of rejoining you– stroke!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

بر سر آتش تو سوختم و دود نکرد
آب بر آتش تو ریختم و سود نکرد

آزمودم دل خود را به هزاران شیوه
هیچ چیزش به جز از وصل تو خشنود نکرد

.
.
Rumi (1207 – 1273): I covet your snub!

Show your face, I covet the sight of blooms!
Speak! Let your sweet voice lighten my gloom!

Playful, you said: “Bother me no more, go away!”
I covet your contempt; I stand here, and obey!

Your doorman denied me, with glare and disdain!
I covet your snub, your slight, and your reign!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

بنمای رخ که باغ و گلستانم آرزوست
بگشای لب که قند فراوانم آرزوست

گفتی ز ناز بیش مرنجان مرا برو
آن گفتنت که بیش مرنجانم آرزوست

وان دفع گفتنت که برو شه به خانه نیست
وان ناز و باز و تندی دربانم آرزوست

.

 
.
Rumi (1207 – 1273): Look inside!

Faced with tease and scorn, Lovers, look inside!
Always, some will chide you, the others will deride!

Don’t look through their eyes, keep wide-open thine;
Else, one finds you profane, the other sees you divine!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

عاشقا در خویش بنگر سخره مردم مشو
تا فلان گوید چنان و آن فلان گوید چنین

دیده بگشا زین سپس با دیده مردم مرو
کان فلانت گبر گوید وان فلانت مرد دین

.

.
Rumi (1207 – 1273): Abandon me, you too!

O My Heart! Cannot bear this sorrow? Leave!
Lost in the sea of love, many like you- grieve!

O My Soul, come with me, if you won’t be afraid!
Swayed by fear? Abandon me, then, in the raid!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

ای دل ،اگرت طاقت غم نیست برو
آوارۀ عشق ،چو تو کم نیست برو

ای جان تو بیا اگر نخواهی ترسید
ور می ترسی ،کار تو هم نیست برو

.

 
.
Rumi (1207 – 1273): You Know Not Your Poise!

In my eyes you’re the only one, gaze not at the other;
Don’t sell your heart short; your worth beats the offer!

Part ways with the wicked; forget their words of spite; 
For you're made of grace, your throne in the height!

Never stepped in the light, you know not your poise!
Let your sun inside- dawn with delight and joys!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

منگر به هر گدایی که تو خاص از آن مایی 
مفروش خویش ارزان که تو بس گران بهایی

بسکل ز بی‌اصولان مشنو فریب غولان 
که تو از شریف اصلی که تو از بلند جایی

تو هنوز ناپدیدی ز جمال خود چه دیدی 
سحری چو آفتابی ز درون خود برآیی

.

 

.
Rumi (1207 – 1273): The Plea

I am you, you are me! Don’t abandon your own!
Don’t estrange the kin, tear not the ties we’ve sewn!

Tracing your steps, I am your shadow;
How can you stab me, hit me with an arrow?
-.-.-

Your shadows besiege you, just like a tree;
Do not deny them! Let them dance at your knee!

If you want us gone, submerge us in your light:
Let the shadows come forth, set your face in sight!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

من توام تو منی ای دوست مرو از بر خویش
خویش را غیر مینگار و مران از در خویش

آن که چون سایه ز شخص تو جدا نیست منم
مکش ای دوست تو بر سایه خود خنجر خویش
-.-.-

ای درختی که به هر سوت هزاران سایه‌ست
سایه‌ها را بنواز و مبر از گوهر خویش

سایه‌ها را همه پنهان کن و فانی در نور
برگشا طلعت خورشیدرخ انور خویش

.

 
.
Rumi (1207 – 1273): Leaving no trace...

Frail and pale I go, my steps leave no trace!
Can you even recall, the outline of my face?

Asked me to take you- to my secret place,
But I can’t find my way, in this dusky space!

Beloved moves on, my heart takes up the race;
I inhabit this heart, I have to chase and chase...

With a sea inside, I moored my soul to a brace;
Now this sea is sinking, in an ocean of grace!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

وه چه بی‌رنگ و بی‌نشان که منم 
کی ببینی مرا چنان که منم

گفتی اسرار در میان آور 
کو میان اندر این میان که منم

کی شود این روان من ساکن 
این چنین ساکن روان که منم

بحر من غرقه گشت هم در خویش 
بوالعجب بحر بی‌کران که منم

.
.
Rumi (1207 – 1273): A Sinless Voice 

Said God to Moses: 
“Call my name, with a sinless voice;
If you seek shelter, I am the sole choice!”
.
Said Moses to God: 
“Such voice, I possess not!”
And, God replied:
“Let me then be called, from others’ heart!"
.
"Could you ever sin through others’ force?!
May when the deeds come forth– 
Their prayers, you’re worth!”
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
گفت ای موسی ز من می‌جو پناه
با دهانی که نکردی تو گناه
 
گفت موسی من ندارم آن دهان
گفت ما را از دهان غیر خوان
 
از دهان غیر کی کردی گناه
از دهان غیر بر خوان کای اله
.
.
Rumi (1207 – 1273): Mighty is Your Thrust 

Your love came along, my patience resigned.
My reason is subdued, you stole my mind!

You take what you want, mighty is your thrust.
Where shall I hide my heart, before it is lost?
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
 
صبر مرا برهم زدی برهم زدی
عقل مرا رهزن شدی رهزن شدی
 
دل را کجا پنهان کنم
در دلبری تو بی‌حدی تو بی‌حدی

.
 
.
Rumi (1207 – 1273): Nothing but a face...

Nothing but a face, you know not the sculptor!
Nil but a body, you know not the soul’s rapture!

You hear not my drum singing so loud, in fret!
What can you know about the whispered secret?

You have gone astray, and yet walk unaware;
Of the truth of faith, how can you see the flare?

Meant to grow green, the trees call for rain;
You are dead inside, do not shower in vain!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

تو نقشی! نقش بندان را چه دانی ؟
تو شکلی، پیکری، جان را چه دانی !؟

تو خود می‌نشنوی بانگ دُهل را
رموز سِرّ پنهان را چه دانی؟

هنوز از کات کفرت، خود خبر نیست
حقایق‌های ایمان را چه دانی؟

درخت سبز، داند قدر باران
تو خشکی، قدر باران را چه دانی؟

.
.
Rumi (1207 – 1273): Friends are three types...

Friends are three types, I'll tell you:
The user, the faker, and the true!

Throwing a crumb, cut the user loose!
Speaking sweetly, don't let fakers abuse!

But the True Friend, keep him in your heart;
Walk the extra mile, don’t let him depart!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

دلا یاران سه قسمند گر بدانی
زبانی اند و نانی اند و جانی

به نانی نان بده از در برانش
محبت کن به یاران زبانی

ولیکن یار جانی را نگه دار
به پایش جان بده تا می توانی

.

.
Rumi (1207 – 1273): The Lasting Love...

Friends, how can you tell me– of  others’ appeal?
Open your heart to them; mine's closed with a seal!

Who could ever trace, these lures condemned to die–
after the Lasting Love, drew his heart– so nigh?!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

ای خلق حدیث او مگویید
باقی همه شاهدان شما را

بر نقش فنا چه عشق بازد
آن کس که بدید کبریا را

.

 
.
Rumi (1207 – 1273): You Read No More...

Beloved! In the exile, for how long you'll dwell?! 
Return to me and break this fate’s longing spell!

I expedited convoys to leave my letters on your door;
Either you read no more, or you're lost- off the shore!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

جانا به غریبستان چندین به چه می‌مانی
بازآ تو از این غربت تا چند پریشانی

صد نامه فرستادم صد راه نشان دادم
یا راه نمی‌دانی یا نامه نمی‌خوانی

.
.
Rumi (1207 – 1273): My Sight’s Sole Stop

I sooted all my work, and I closed shop;
Rhyming is now my job, poetry- my crop!

This Love has become- my sight’s sole stop;
I poured in- heart and life, till their last drop!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

ما کار و دکان و پیشه را سوخته‌ایم 
شعر و غزل و دو بیتی آموخته‌ایم 

در عشق که او جان و دل و دیده‌ی ماست
جان و دل و دیده هر سه بردوخته‌ایم

.

.
Rumi (1207 – 1273): What to do with the void?!

I choose your scorn– over others’ praise;
Even your snub– brightens my days!

To stand in your sight, though in disgrace–
is better than a feast, outside your brace!

I whined over this love, I fear she believed;
What to do with the void, if the pain is relieved?!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

ای جفای تو ز دولت خوب‌تر
و انتقام تو ز جان محبوب‌تر

ای بدی که تو کنی در خشم و جنگ
با طرب‌تر از سماع و بانگ چنگ

نالم و ترسم که او باور کند
وز کرم آن جور را کمتر کند

.

 

.
Rumi (1207 – 1273): A little excuse suffice...

To madly indulge in your love, a little excuse suffice!
To stroll drunkard, the whisper of a muse suffice!

Dear, no need for an ax to bring me to demise,
I will break down by the gaze of your eyes!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani
.
***&****
.
In Persian:

سودای ترا بهانه‌ای بس باشد 
مستان ترا ترانه‌ای بس باشد 

در کشتن ما چه میزنی تیغ جفا 
ما را سر تازیانه‌ای بس باشد 

.

 
.
Rumi (1207 – 1273): Break Free!

My Child, break free from bondage and hold!
For how long being sold for pieces of gold?

A vase cannot contain the contents of a sea.
And end never- comes to a greedy's plea!

Pearls grow inside when the shell is pleased–
with the humble bead– it is meant to breed!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***

In Persian:

بند بگسل باش آزاد اي پسر
چند باشي بند سيم و بند زر

گر بريزي بحر را در كوزه‌اي
چند گنجد قسمت يك روزه‌اي

كوزه چشم حريصان پر نشد
تا صدف قانع نشد پر در نشد

.
.
Rumi (1207 – 1273): This World is a Tree

This world is a tree, my dearest friend!
We hang onto it, like fruits, half-ripened.

The unripe holds onto the branch, so tight;
Do not wonder why, it is the fear of height!

But when the fruits- are ripe and sweet,
they easily let go, landing down your feet!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

این جهان همچون درخت است ای کرام
ما بر او چون میوه های نیم خام

سخت گیرد خام ها مر شاخ را
زانکه در خامی نشاید کاخ را

 چون بپخت و گشت شیرین لب گزان
سست گیرد شاخه ها را آن زمان

.
.
Rumi (1207 – 1273): The higher you rise...

Growing conscious– elevates your blight;
The higher you rise the paler turns your sight!

If you seek the truth, remember this insight:
“The one who perceives– also scents the plight!”
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

هر که او بیدارتر پر دردتر
هر که او آگاهتر رخ زردتر

پس بدان این اصل را ای اصلجو
هر که را درد است او برده است بو

.
.
.
Rumi (1207 – 1273): Sick of brute and beast...

Last night my guru, toured the town with his lamp:
“Sick of brute and beast, I seek mankind’s stamp.”

Heard “We’d sought and not found, in this camp.”
Said “I desire the rare, until I find, I'll tramp!”
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:

دی شیخ با چراغ همی‌گشت گرد شهر
کز دیو و دد ملولم و انسانم آرزوست

گفتند یافت می‌نشود جسته‌ایم ما
گفت آنک یافت می‌نشود آنم آرزوست

.


  
.
Rumi (1207 – 1273): The Gem Inside

If you've seen the Garden, where is your garland?
Where is hiding your pearl, in this heap of sand?

The pain've you endured, is your gem inside,
You have locked it away, you are its blind!



Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***

In Persian:

یک دسته گل کو اگر آن باغ بدیدیت
یک گوهر جان کو اگر از بحر خدایید

با این همه آن رنج شما گنج شما باد
افسوس که بر گنج شما پرده شمایید


.
.
Rumi (1207 – 1273): The Quest of Soul
.
The quest of soul evens the wise, with the insane.
The foreign turns your kin, when love invades the lane!
.
For all those who showered, in the Beloved’s rain, 
The abode of God or the idolhouse are of the same grain!
.
.
.
.
Translation: Maryam Dilmaghani.
.
***&***
.
In Persian:
.
در راه طلب عاقل و دیوانه یکیست
در شیوهٔ عشق خویش و بیگانه یکیست
.
آن را که شراب وصل جانان دادند
در مذهب او کعبه و بتخانه یکیست
.